Aslıhan Abadan

Aslıhan Abadan

Çocuklara Neden Mahremiyet Eğitimi Verilmeli?

Çocuklara yönelik cinsel istismar tüm dünyada önemli bir sorun. Avrupa Konseyi’nin rakamlarına göre Avrupa’da her 5 çocuktan birinin cinsel istismar ya da sömürü riski altında olduğu biliniyor. Ülkemizde ne yazık ki çocuklara yönelik istismar haberleriyle sık sık karşılaşıyoruz. 

Çocuğa yönelik istismar vakalarının arttığı günümüzde, çocukları bilinçlendirip güçlendirmek ebeveynlerin en önemli görevlerinden biri. Onları korumanın ilk adımı da onlara mahremiyet eğitimi vermekten geçiyor.

Bu nedenle yazımda çocuklarımızın gelişiminde çok önemli olan mahremiyet eğitimine değinmek istiyorum.

Mahremiyet Eğitimi Nedir?

Mahremiyet eğitimi dendiğinde, akıllara çoğunlukla cinsel eğitim geliyor. Bu iki kavram aynı değildir.

Mahremiyet eğitimi; cinsel bilgilerin yanında daha çok kendisinin ve diğer insanlarının özel alanlarının farkına varması, sosyal hayatın içinde kendi özel alanını koruması, diğer insanların özeline saygı duyması, kendisi ile çevresi arasında sağlıklı sınırlar koyması gibi bilgileri içermektedir.

Cinsel eğitim ise, çocuğun kendi cinselliğini tanımasını, gelişim sürecinde cinsellikle ilgili yaşayacağı fiziksel ve duygusal farklılıkları öğrenmesini sağlayan önemli bir eğitimdir. Ayrıca çocuğun ebeveynlere yönelttiği cinsellikle ilgili sorularda bunun bir parçasını oluşturmaktadır. 

Mahremiyet eğitimi çocuğun ilk sosyal ortamı olan ailede başlar. 2 yaşından itibaren başlanır ve ebeveynler tarafından verilir. Bu konuda birinci derecede sorumlu kişiler anne-babalar olduğu için, yeterli bilgi ve donanıma sahip olmaları gerekmektedir. 

Çocuklara Mahremiyet Eğitimi Nasıl Verilir?

Bu konuda çocuğa verilecek eğitimin korku ya da endişe uyandıracak  şekilde olmaması gerekmektedir. Günlük yaşamda doğal koşulların getirisi doğrultusunda bir eğitim verilmesi en uygunudur.

Mahremiyet Eğitimi Verilirken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

1. Adım: Özel Alan Tanımlama

  • Özel olan bölgeler, bu bölgelerin gizlenmesi gerektiği çocuğa iki yaşından itibaren yavaş yavaş anlatılabilir.
  • Çocuğa cinsel organlar ancak o sorduğunda onun anlayacağı dille ve yumuşakça anlatılmalıdır.
  • Özel alanın başkalarından gizlenmesi ve anne-baba, doktorlar dışında bu bölgeye kimsenin dokunmaması gerektiği çocuğa öğretilmelidir.
  • Özel bölgeler anlatılırken denize girerken mayo ile örttüğün bölgelerin özel bölgelerindir şeklinde açıklama yapılabilir.
  • Çocuk cinsel organları sorduğunda, kendi cinsel organı ya da kitaplar üzerinden öğretilmelidir ve gerçek isimleri söylenmelidir. 
  • Bu şekilde yapıldığında çocuk, kendi özel alanını korumayı, başkalarının da özel alanlarına dokunmamayı ve bakmamayı öğrenecektir.

2. Adım: “Bedenim Bana Ait” Bilinci

  • Çocuklara vücutlarının kendilerine ait olduğu ve hiç kimsenin, kendi izinleri olmadan, vücutlarına dokunamayacağı öğretilmelidir.
  • 4 yaşından itibaren çocukların bedenine yapılacak her türlü müdahalede ebeveynler çocuklarının  onayını almalıdırlar. Seni öpebilir miyim? Sana sarılabilir miyim?
  • Çocukların, sevdikleri bir insandan gelse bile, bir öpücüğü veya bedensel teması reddetme hakları vardır. Çocuk, kendi rızası dışında ve rahatsız olduğu bir temasla karşılaştığında, “hayır” diyebilmelidir.
  • Bu sayede çocuk büyüdükçe bedenine dokunan herkesin ondan öncelikle izin alması gerektiğini bilir, izin bekler ve izinsiz dokunuşlarda rahatsızlık hisseder, kendini savunmaya geçer.

3.Adım: Odanıza İzin Alarak Girmesi Gerektiğini Öğretme

  • Çocuklara dört-beş yaştan itibaren anne babanın odası kapalı ise odaya kapıyı çalarak ve izin alarak girmesi gerektiği öğretilmelidir.
  • Odaya izinsiz girdiğinde çocuğa, “Odamızda giyiniyor olabiliriz, bu yüzden kapı kapalı ise tıklatıp izin alarak içeri girmelisin şeklinde” açıklama yapılabilir.
  • Bu davranışın çocukta oluşabilmesi için, anne babalar da çocuğun odasına “özel alan”ına girerken ondan izin isteyerek girmelidir.

4. Adım: Tuvaletin Kapısını Kapalı Tutması Gerektiğini Öğretme

  • Tuvalet gereksinimini gerçekleştirmek mahrem bir şeydir ve bu durumun da bir “özel alan” olduğu çocuğa gösterilerek öğretilmelidir.
  • Ebeveynler de bu konuda çocuğa doğru model olarak durumun pekişmesini kolaylaştırabilirler.

5.Adım: Çocuğun Özel Alanlarına Saygılı Olma

  • Anne-babaların çocukları herkesin görebileceği bir şekilde soyup giydirmemeleri gereklidir. Mutlaka başka bir odaya geçerek bunun yapılması gerekir.
  • Bebeklik döneminden itibaren alt değiştirmenin dahi ortalıkta yapılmasından ziyade, farklı bir odaya geçilerek yapılması, çocukta mahremiyet duygusunun gelişmesini sağlar.
  • Özellikle dört-beş yaşından sonra çocuğu iç çamaşırı ile yıkamak, iç çamaşırı çıkarırken ve temizlerken gözleri kısarak ya da başı hafif yana çevirerek o alana saygı gösterdiğimizi hissettirmek çocuklarda mahremiyet duygusunun gelişmesine katkı sağlayacaktır.
  • Yedi yaşından sonra banyoda çocukların kendi mahrem alanlarını kendi temizlemelerine fırsat tanımak da mahremiyet duygusunun gelişimi açısından güzel olacaktır.

6. Adım: Çocuğun Cinsel Organlarını Sevgi Objesi Yapmama

  • Çocukların cinsel bölgelerinin yetişkinler tarafından sevgi nesnesi haline getirilmemelidir.
  •  Bu alanların öpülerek, okşanarak sevilmemesi, herkes içinde gösterilerek çocuğun rencide edilmemesi “mahremiyet” duygusunun gelişimi için çok önemlidir.
  • Çocuğun cinsel organlarını şaka konusu yapmak, göstermesini istemek, onlara dokunmaya çalışmak çocuğun gelişimi açısından oldukça sakıncalıdır.

7. Adım: Çocuğa “Fiziksel Baskıya Direnme Refleksi”ni Öğretmek

  • Küçük yaştaki çocuklar kendi güçsüzlüklerini ve çaresizliklerini büyüklerin gücünü keşfettikçe anlarlar.
  • Anne- babalar ve akrabalar bu yüzden, çocuklarına olan sevgi gösterileri sırasında çocuklara kendi güçsüzlüklerini hissettirecek kadar büyük ve orantısız güç kullanmaktan kaçınmalıdırlar.

8. Adım: İlk Okulla Birlikte Özel Mekan Tanımlama

  • Özellikle 7 yaşından itibaren çocuklardan izin almadan onların özel dünyalarına adım atmak doğru değildir.
  • Çocuklar odalarının onların özel alanları olduğunu kavramalılardır.
  • Bu davranış, çocuğa rahatsız olduğu bir durumda itiraz etme becerisini de kazandırır.

9. Adım: Özel Alan İhlallerine Tepkinizi Belli Etme

  • Çocukla birlikte dışarıda gezerken veya televizyon izlerken aniden karşımıza mahremiyet ihlali içeren sahneler ve durumlar çıkabilir.
  • “İnsanların özel yerlerine dokunulmaz” gibi cümlelerle tepki belli edilebilir.
  • Böylece çocuk anne-babanın tepkilerini modelleyerek mahremiyet ihlallerine karşı duyarlı hale gelir.
  • Çocuklar anne-babaların kendilerine değil de başkalarına verdikleri tepkiler yoluyla daha kolay öğrenmektedirler.
  • Mahremiyet eğitimini alan çocuklar kendi özel alanını bilir, bu alanını korur ve başkalarının özel alanlarına da saygı gösterir.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.