İçel Sanat Kulübü 1. Mizah Günleri

"…Mizah deyince; halk yararına işlevi olan, görevci mizahı anladığımı baştan söylemeliyim…" der bir röportajında Aziz NESİN...

Ve devam eder anlatmaya: "Beni mizah yazarlığına iten etken, o günkü ortamın koşullarıydı...”

Ya bugünkü koşullar usta? Belki de en çok mizaha ihtiyacımız olan zamandan geçiyoruz. Bu kadar kötüyken her şey ve bu kadar karanlıkken…

Biz Aziz NESİN’i dinlemeye devam edelim en iyisi: “Kısaca şunu söyleyeyim: Genellikle yoksunluk ve yoksulluk, yaşamdan gelen bir kızgınlık, öfke, bir hınç alma biçimidir mizah…

Her zorluk, her acı çeken ille de mizahçı olmaz elbet! Ama bu ağır koşullar, kişinin mizahçı yeteneğini geliştirir. Mizahçının yetişmesi için, gerekli bireysel koşuldan da anlaşılacağı üzere; mizah, bir yıkıcılıktır...

Mizahçı; kırgınlıklarını, nefretini, kinini, öfkesini, hıncını, bilinçli bir biçimde, gerçekten yıkılması gereken hedefe yöneltebilir ve mizah silahını halk yararına kullanabilirse, bu olumlu bir yıkıcı olur…

Sınıfsal bilinci olan her yazar; ister istemez güdümlü olduğunu, kendi kendini güdümlediğini bilir...

Sınıfsal bilince sahip bir yazarı, bir sanatçıyı güdümlü kılmak; hiçbir politikacının, hiçbir yönetmenin haddi değildir… 

Sanatın işlevi? Bu konuda başkalarınınkine uymayan düşünceler içindeyim. Sanatçının kendini, kendi sınıfıyla özdeşleştirmesi koşuluyla; sanatın işlevi, sanatçının kendini dışlaması, varlaması, ortaya koyması demektir. Sanatçı; sınıfıyla özdeşleşmiş olduğundan, kendini anlatırken sınıfını anlatmış olur..."

***

Türkiye’de mizah denilince akla gelen iki isimden biri olan Aziz NESİN’den diğerine geçelim isterseniz. Mizahın ağabeyi OĞUZ ARAL’a:

Oğuz ARAL; 1970’li yıllarda, Gün Gazetesi’nde, 'Gırgır' adını verdiği küçük bir köşede çizmeye başlar. Okuyucularının ve mizahseverlerin gösterdiği ilgi yoğundur…

1972 yılında Gün Gazetesi’nden tamamen ayrılır. Ve 'Gırgır' dergisi olarak yayın hayatına başlar. Sloganı ilginçtir ama doğrudur: “Geçim derdini, can sıkıntısını, aşk yarasını, karı-koca kavgasını şipşak keser. Mizah... Her derde devadır, gırgır da gırgır...” 

Evet dostlar, haklı Oğuz baba: Mizah, her derde deva…

Oğuz ARAL’ın, ölümüne kadar Hürriyet gazetesinde 'Huysuz İhtiyar' başlığı altında yazdığı mizahi öyküler hakkında karikatürist dostu Cihan DEMİRCİ’ye anlattıkları da başlı başına bir mizahtır aslında: 

“Bir kere ben resim hayâl edebiliyorum. Yazarlar resim hayâl edemez, kelimelerle düşünür. Bu bir avantaj ama ikincisi yazarlık; çok zor bir şeymiş, yani Allah sizi korusun çok kaypak bir şey. Şimdi çizgide bir şey çizersiniz, onu beğenmezseniz oturur tekrar çizersiniz hallolur. Ama sözcükler öyle değil ki, gaydırı guppak Cemilem işte… 

Şimdi cümleyi böyle yapıyorsunuz olmuyor, çevirip başka türlü yazıyorsunuz, bu defa da başka türlü bir anlam çıkıyor ortaya. Halbuki ben başka bir şey anlatmak istiyorum. Bir de bakıyorsunuz ortaya anlatmak istediğiniz değil, bambaşka bir şey çıkabiliyor. Yani yazarlık kötü bir şeymiş, iyi ki geç başlamışım…”

Mizahın ağabeyi dedik ya: Boşuna alınmamıştır bu pâye. Birçok alanda ilkler yaratan ve çalışmalar yapan Oğuz ARAL, Anadolu’nun çeşitli bölgelerine pandomimi taşıyarak bu sanat dalının da tanınmasına olanak sağlamıştır…

Pandomim sanatçılığı yaparken başına gelenler ise ayrı bir mizah konusudur. Sözsüz oyun için, komünizm propagandası soruşturması açıldığında kendisini şöyle savunur: “Bizde söz yok ki, nasıl suç olur?” 

Hem bu soruşturma, hem de savunması gerçek bir mizah örneği değil midir?

***

“Mizah olmalı hayatımızda...” diye düşündük ve İçel Sanat Kulübü 1. Mizah Günleri’ni başlattık…

Mizah olmalı hayatımızda, evet. Hele bu kadar kötüyken her şey. Hele bu kadar gülmeye ihtiyacımız varken… 

İçel Sanat Kulübü dergimizin 226. sayısı şu an matbaada dostlar. Genel Yayın Yönetmeni olarak sorumluluk aldığım bu ilk sayımızdan itibaren dergimizde bundan böyle mizah yazıları da olacak. Farkı fark edeceksiniz. Bu aynı zamanda başkanımızın ve Yönetim Kurulu üyelerimizin mizahı ne kadar çok önemsediğinin en büyük kanıtı değil mi?

Anlaşılmak lüks artık bu coğrafyada. Ve gülmek, bir devrim! Gülümsetebilmek ise öyle güzel bir kendini ifade etme, anlatma hali ki. Ağız dolusu, kahkahalarca gülmeye var mısınız kıymetli dostlarım? İçel Sanat Kulübü 1. Mizah Günleri’mize bekleriz…

whatsapp-image-2022-05-05-at-19-44-14.jpeg

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.