Çocuk, Yemek, Bulaşık, Temizlik…

Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında daha fazla insan eve kapandıkça, ev işleri ve sorumluluk yükü iki katına çıktı.  Bu yükün büyük kısmını tabiî ki kadınlar omuzluyor.

BM Kadın biriminin 38 ülkede yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre, erkeklere oranla işini bırakmak ya da evden çevrimiçi çalışmak zorunda kalan kadınlar bu dönemde daha çok çaba harcıyor.   

Araştırmanın çarpıcı sonuçlarına göre, salgında kadınların öncelikle hijyen açısından ev işlerine ayırdığı zaman daha da arttı. Örneğin yemek pişirme ve sofrayı kurmada kadınların iş yükü yüzde 32, erkeklerin yüzde 18 oranında arttı. Marketten alınanların ve dışarıdan geldikten sonra giysi ve ayakkabıların dezenfekte edilmesinin de eklendiği temizlik işindeki oran artışı kadınlar da yüzde 45 oldu. Alışveriş yapmak ve evcil hayvanların bakımı her iki cinsiyet için değişmedi. 

Salgında kim sevdiklerine daha fazla zaman ayırıyor? Çocukların okula gitmemesi, yaşlıların bakıma ihtiyaç duyması ve hasta aile üyelerine bakılması gibi görevlerde aslan payı yine kadında bulunuyor. Ebeveynler daha çok erkek değil kız evlatlarından yardım alıyor. Bu arada okulların uzaktan eğitime yeniden geçmesi kadınları evde hem çalışıp hem de çocuklarıyla ilgilenmeye mecbur bırakıyor.  Türkiye’de okul öncesi çocuğu olan kadınlar biraz daha şanslı çünkü bu seviyedeki eğitim yüz yüze ülkemizde, İstanbul hariç, devam ediyor. Anne bu sayede işine gidebiliyor ya da çevrimiçi evinden çalışabiliyor. Özellikle okul öncesi eğitim kurumlarının salgında yüz yüze eğitim vermesi çalışan anneler için önemli bir kurtarıcı oldu, çünkü çocukla evde çalışmak büyük sabır ve beceri gerektiriyor. Müşterisiyle çevrimiçi görüşmeye çalışan bir annenin bilgisayar görüntüsünün arkasında uçuşan oyuncaklar, çocuk yüzlerinin görüldüğü ya da çığlık seslerinin ve çamaşır makinesinin gürültüsünün duyulduğu videoları ya da oynan skeçleri çoğumuz gördük ve hatta bizzat tanık olduk. İstanbul’da ise dün valilik, 1 Aralık-4 Ocak arasında ana okulları ve kreşlerde eğitimin uzaktan yapılmasına karar verildiğini açıkladı. İstanbullu çalışan annelere kolay gelsin.

“Aman ne olacak koyarsın çocuğun önüne bir tablet ya da bir tabak yemek susar” deme ihtimali olanlar için rakam verelim. BM Kadın Birimi için Ipsos tarafından 16 ülkede yapılan araştırma, COVID-19'dan önce kadınların çocuk bakımı için harcadıkları ortalama sürenin haftada yaklaşık 26 saat olduğunu, ancak salgın başladığından bu yana bunun yaklaşık 31 saate çıktığını ortaya koydu. Bu oran, çoğu ülkede kadınların tam zamanlı bir işte geçirilen ortalama süreye eşdeğer olarak haftada 30 saatten fazlasını yalnızca çocuk bakımı için harcadığı anlamına geliyor.

Diğer çarpıcı bir araştırmada, erkeklerden daha fazla kadın, ücretli işini bırakıp mecburen ücretsiz ev işi ve tam zamanlı çocuk bakımına geçtiğini gösterdi. BM Kadın Birimi ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından işgücü piyasası verilerine dayanılarak yapılan analizde, 55 yüksek ve orta gelirli ülkede 25 yaş üstü çalışan kadınların salgın dönemi içerisindeki işsizlik oranı yüzde 5,5'ten yüzde 7,7'ye yükseldiği belirlendi.

Kadınların karar mekanizmalarında yer almaları ülke ekonomisi ve kalkınması için son derece önemlidir. Sabancı Üniversitesi tarafından bu ay içinde düzenlenen Kadın Direktörler forumunda, analizlere bakıldığında eşitlikçi bir gelecek yaratmada, kadınların şirket yönetim kurullarında temsilinin artmasıyla şirketin karlılığının arttığının görüldüğü vurgulandı. 

Sonuç olarak kadınların bu salgın döneminde okulların kapanması ve karantina günleri yüzünden ailelerine ve çocuklarına bakmak zorunda bırakılmaları eşitsizliği daha da arttırıyor. Artan iş yükü, kadınların, cinsiyet eşitliğinde bugüne kadar elde ettiği kazanımlarında gerilemeye neden oluyor. Öte yandan kadınlar iş ve eğitim fırsatlarını bu yük yüzünden kaybedilebilir; fiziksel ve ruhsal sorunlar ortaya çıkabilir.  Salgının yol açtığı bu sıkıntıların ortadan kaldırılmasında hükümetlere önemli rol düşüyor. Örneğin Avusturya, Portekiz, İtalya, Slovenya’da belirli bir yaşın altında çocuğu olanlara ödenek çıkartıldı; Fransa da okulların kapanması yüzünden evde kalanlara belirli bir iş düzenlemesi getirildi.  

Günümüzde cinsiyet ayrımcılığının ortadan kaldırılması ve kadın-erkek eşitliğinin sağlanması için verilen mücadeleler kapsamında bu salgın döneminde kadınlar için iş düzenlemeleri yapılması, ekonomik güvencelerini kaybetmemeleri açısından hayati önem taşıyor.

Önceki ve Sonraki Yazılar