Hande Turan Abadan

Hande Turan Abadan

Etik ile Tetik; Hukuk ile Guguk

Çökmek ahlak,

Hukuk guguk,

Etik ise tetik olmuş dostlar.

Günümüz sıradan insanı acaba ortada uçuşan milyon lira, milyar lira;

Ya da

Daha da fenası;

Milyon dolar, milyar dolarların anlamını idrak edebiliyor mu acaba?

Bu noktada dikkatinizi yoğunlaştırmanızı rica edeceğim.

Hiç kimse yüz, bin, on bin, yüz bin gibi ve çocuklarımıza matematik derslerinde öğretilen ve biz sıradanların kafalarının ancak alabileceği birimlerden söz etmiyor.

Sözü edilen, belirli bir zümre arasında "uçuşan" paraların birimleri en az milyon ve milyarla başlıyor.

En az diyorum, çünkü bu uçuşan paralar, değeri kaybettirilmiş TL cinsinden telaffuz edilmiyor. Geçer akçe euro ya da dolar cinsinden.

Haliyle anlamakta zorlanıyor sıradan insan.

Hukukun "guguk" edildiği son 20 yılımızda etiğe gelelim o halde.

Tetik olan etik; etik olan tetik.

Tetik. Namlu. Ve nihayet döviz cinsinden PARA.

Ahlak, etik, namus, dürüstlük ve adaletin kalmadığını söylemekten dilimizde tüy bitti.

Tam o ara, bari şu uçuşan rakamları yazayım da, belki "derdimize tercüman olurum" demek geldi aklıma.

Ama beraber denemek kaydıyla…

Haydi o halde.

Mesela ABD’de hazine dolandırıcılığından "elde edilen" ve ülkemizde aklanan "150 milyon doları" önce rakamla yazalım:

150.000.000 $.

Sonra bunu günlük kurla çarpalım :

150.000.000 x 8,6740 eşittir :

1.301.175.000 TL.

Şimdi TL cinsinden okuyalım bakalım :

Gururla attığımız sıfırlardan sonraki haliyle :

Bir milyar üç yüz bir milyon yüz yetmiş beş bin Türk Lirası.

Gelelim tarımcının traktörüne haciz koyarak borcunu tahsil eden bir bankanın, tarımla herhangi bir alakası olmayan birine açtığı kredinin rakamına:

750 milyon dolar.

Bunu da önce rakamla yazalım:

750.000.000 $

Sonra yine günlük kurla çarpalım:

750.000.000 x 8,6740 eşittir:

6.505.950.000 TL.

Şimdi faiz işletilmemiş haliyle TL cinsinden okuyalım bakalım:

Gururla attığımız sıfırlardan sonraki haliyle:

Altı milyar beş yüz beş milyon dokuz yüz elli bin Türk Lirası.

Haydi sıfırları artıralım ve buharlaşan 128 milyar doları hecelemeye çalışalım:

Önce rakamla elbette:

128.000.000 olsaydı milyonda kalacaktık.

Ancak kalamıyoruz ve 3 sıfır daha ekleyerek

128.000.000.000 $ yazıyoruz.

Sonra bunu günlük kurla çarpalım:

128.000.000.000 x 8,6740 eşittir:

1.110.348.800.000 TL

Şimdi TL cinsinden okuyalım bakalım:

Gururla attığımız sıfırlardan sonraki haliyle:

Bir trilyon yüz on milyar üç yüz kırk sekiz milyon sekiz yüz bin Türk Lirası.

Şimdi anlatabildim mi?

Hayır mı dediniz?

Bence de anlatamadım; zira

“Geçiş garantili köprüler ile otoyollar, hasta garantili hastaneler ve “beşibiryerden” affolan döviz cinsinden milyon ya da milyarları hesaplamayı” midem kaldırmadı.

Önceki ve Sonraki Yazılar