İsrafı tartışmak da israf!

Çin’de uzun yıllar insanlar karşılaştıkları tanıdıklarına “merhaba” demek yerine “yemek yedin mi?” Diye soruyorlardı. Bir anlamda tanıdıklarının nasıl olduğunun cevabı tok olup olmadıklarına bağlıydı. Bir zamanlar Çin hakkında tartışırken konuya hem şu ön bileğiyle giriyordum: “Çin, dünyadaki ekilebilir alanların yüzde 7’si ile dünya nüfusunun yüzde 22’sini besliyor.” Günümüzde bu oranlarda 1-2 puanlık oynamalar olabilir.

Belki de yaşanan zor yılların etkisiyle Çin’de bir araya gelinen yemekler çok önemli organizasyonlar olarak görüldü. Hatta masada yemek kalması ise refahın göstergesi kabul edildi. Daha sonraları kalan yemekleri eve götürme alışkanlığı gelişti.

Şimdi Çin’de Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in de başını çektiği bir kampanya var: “Gıda israfına son!” Birçok kişi yemekten sonra boş tabaklarının fotoğraflarını paylaşıyor. Bu eylemin ekonomik boyutu kadar, kültürel boyutu da anlamlı.

CNN’İN BAKIŞ AÇISI

Ancak Çin ile ABD arasındaki gerilim sürerken Amerikan baskınından bu kampanyaya eleştiri gecikmesi. CNN International, haberinde "Otoriter Çin'de insanlar yemek yemeyi eğlenceli bir faaliyet olarak görüyordu. Şimdi ise gıda israfına karşı kampanya ile yemekler de kontrol edilmek isteniyor." ifadesini kullandı ve Çin'in tutumluluk kampanyası yönetimin "büyüyen gözetimi" ya da "özgürlüklerin kısıtlanması" olarak tasvir edildiÇin basınında ise bu değerlendirme “gülünç olarak tanımlandı ve Çin’in 1,4 milyar insanın gıda güvenliği gibi önemli bir sorumluluğu sırtında taşıdığına işaret edildi.

İngilizce yayımlanan Global Times gazetesinde şu ifadelere yer verildi:

“Çin için gıda güvenliği önemli bir görev olmuştur. En büyük gıda tüketicisi olan Çin, gıda güvenliği konusunda oluşan risklerine karşı her zaman tetikte kaldı. Çin, özellikle pirinç ve buğday gibi temel gıdalarda olmak üzere tahıl tedarikinde yüksek düzeyde kendi kendine yeterliliğe sahip olmasıyla öne çıkıyor. Buna karşın istatistikler, Çin'in yılda yaklaşık 50 milyon ton tahıl israf ettiğini ve bu rakamın ülkenin toplam tahıl üretiminin yaklaşık on üçte birine denk geldiğini gösteriyor. Bu şoke edici rakam ulusal gıda güvenliği ile ilgili önemli bir sorundur. Hiçbir ülke uzun vadeli israflara dayanamaz.”

ASLINDA SORUN ORTAK

“Yeni tip koronavirüs salgını, çekirge istilaları ve aşırı hava koşulları göz önüne alınırsa küresel gıda güvenliği 2020'de ciddi meydan okumalarla karşı karşıya. Bu durum birçok insan nezdinde belirsizlik duygusunu beraberinde getirdi. Çin'in yeterli temel gıda rezervine sahip olmasına rağmen, yine de hazırlıklı olması gerekiyor. Zira barış zamanlarında riskler ve gıda israfını durdurmak büyük önem taşıyor.”

Bu alıntıyı Çin yerine başka bir ülkenin ismini de yazıp, üzerinde düşünebiliriz diye paylaştım. CNN, Çin'in insanları gözlemlediği iddiasını kanıtlamak için sosyal medyada boş tabak fotoğrafı gönder kampanyasına "Neden paramla satın aldığım şeyler için haber vermeliyim?" diye yazan Çin vatandaşını referans gösterdi. Bu, “Batının tipik kibirli bakış açısı” olarak değerlendirildi. Oysa, israf tüm toplumun paylaştığı kaynakların yok edilmesidir. En azından bu konuda polemiğin faydası olmasa gerek.

Önceki ve Sonraki Yazılar