Uzak Doğu’da Çevre Gerilimi

Çin-Japonya ilişkilerinde gerilim bu kez okyanusu koruma gerekçesiyle tırmandı. Japonya hükümetinin Fukuşima Nükleer Santrali’ndeki atık suyun denize boşaltılması kararı Çin, Güney Kore ve Kuzey Kore tarafından tepkiyle karşılandı.

Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Wu Jianghao, Japonya’nın Beijing Büyükelçisi Hideo Tarumi’yi bakanlığa çağırarak, Japonya’nın söz konusu kararının küresel deniz ortamını, uluslararası kamu sağlığını ve komşu ülkelerin halklarının can güvenliği ile çıkarlarını göz ardı ettiğini belirtti. Japonya’ya bilimsel bir tavır sergileyerek, üzerine düşen uluslararası yükümlülüğü yerine getirme çağrısında bulunan Wu, Çin’in uluslararası toplumla birlikte gelişmeleri yakından takip ettiğini ve daha fazla yanıt verme hakkını saklı tutacağını ifade etti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian de Çin ve Güney Kore Denizcilik Diyaloğu ve İş Birliği Mekanizması’nın ilk toplantısının düzenlendiğini ve iki tarafın Japonya’yı uluslararası kuruluşlar ve komşu ülkelerle istişareler ve ilgili ülkelerin ve uluslararası kurumların somut katılımı temelinde Fukuşima nükleer santralindeki radyoaktif suyu sorunu temkinli bir şekilde çözmeye çağırdığını ve bunun Çin ve Güney Kore’nin ortak tutumu olduğunu kaydetti.

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, Japonya’nın tek taraflı olarak nükleer atık suyu okyanusa bırakmaya karar verdiğine ve riskleri diğer ülkelere aktardığına işaret edildi. Açıklamada Japonya’nın kararı “son derece bencilce” diye nitelendi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Japonya, tek taraflı verilere dayanarak nükleer atık suyunun güvenli olduğunu iddia etti, ancak bu hiç ikna edici değildir. Fukuşima Daiichi Nükleer Santrali’nin işletilmesinden sorumlu olan Tokyo Elektrik Enerjisi Şirketi verileri gizli bir şekilde değiştirdi veya gizledi. Bununla ilgili haberler az değildir. Alman Deniz Bilimleri Araştırma Enstitüsü’nden yapılan araştırmaya göre, Fukuşima kıyıları dünyadaki en güçlü okyanus akıntılarına sahiptir. Boşaltmadan itibaren 57 gün içinde radyoaktif maddeler Pasifik Okyanusu ve 10 yıl içinde küresel sulara yayılacaktır.”

ATIK SUYU İÇME DAVETİ

Çinli yetkililer nükleer atık suyunun temiz olduğunu kanıtlamak için çaba sarf eden Japon politikacıları atık suyu içmeye ve atık suyuyla yemek pişirmeye davet etti.

Çinli yetkililer ABD’nin bu konudaki tutumuyla ilgili olarak şu soruyu sordu:, “Japonya, ABD’den teşekkür aldığı için garanti de aldığını düşünmesin. ABD bir yandan övüyor öbür yandan da Japon pirinci, balık ve diğer ürünlerinin ithalatını yasaklıyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) radyasyon ve nükleer kirlilikle ilgili halk sağlığı sorunları nedeniyle Japonya’nın kontrollü ürünlerinin denetimini artırdıklarını bildirdi. ABD’nin bu tedbirlerine karşı Japonya nasıl bir açıklama yapacak acaba?”

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı’nın (KCNA) yayımladığı açıklamada, Japonya'nın Fukuşima Daiichi Nükleer Santrali’nde biriken atık suyu denize boşaltma kararı kınandı ve bunun "salgından etkilenen insanlığa başka bir felaket" olacağı kaydedildi.

ABD’NİN “İKİ YÜZLÜ” SİYASETİ

Bu arada, Çin basınına ABD’nin Japonya ile ilişkilerinde “iki yüzlü” bir siyaset uyguladığı değerlendirmeleri yapılıyor. Global Times gazetesindeki imzalı yoruma göre, ABD, Japonya’nın kaygılandığı temel konularda ikili bir oyun oynuyor. ABD, ABD-Japonya Güvenlik Anlaşması’nın Diaoyu Adaları için uygun olduğunu doğruluyor ve Japonya ile güvenlik iş birliğini güçlendirmek amacıyla adaların savunması için bu ülkeyle ortak tatbikatlar düzenliyor. Fakat ABD, Tokyo yönetiminin Diaoyu adaları üzerindeki egemenlik haklarını kabul etmeyi reddediyor. Şubat ayı sonunda ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, ABD’nin Tokyo yönetiminin egemenlik iddialarını desteklediğini söyledi, ancak “hatasını” hızla düzeltti ve karışıklık için özür diledi.  

ABD’nin ikiyüzlü stratejisi, ABD ve Japonya arasındaki farklı çıkarları gösteriyor. ABD, Japonya’ya cömert bir destek sunması halinde, Tokyo’nun kasten Beijing’i kışkırtmasından ve Çin ile bir çatışma başlatmasından kaygılanıyor. Eğer bu olursa, ABD arzulamadığı bir çatışmanın içine sürüklenecek. Bu da Amerikan çıkarlarına aykırı olacak.

Çin basınına göre, ABD-Japonya ittifakı sağlam görünüyor, ancak kendi çıkarları birbirinden çok farklı ve bu her iki tarafın da farkında olduğu bir durum. 

Önceki ve Sonraki Yazılar