Metin Türkyılmaz

Metin Türkyılmaz

Göçmen ülkesi olarak Türkiye…

Göçte, plansız, programsız yığılma, ülkenin tek başına altından kalkamayacağı bir sorun yarattı. Başta Avrupa Birliği (AB) olmak üzere dünya, Türkiye’yi bu sorunla baş başa bıraktı.

Dünyanın medeniyet beşiklerinden Anadolu ve Trakya, yeni değil tarihin ilk dönemlerinden bu yana, üç kıtanın kesiştiği bir yerde ve Doğu-Batı, Kuzey-Güney arasında geçiş bölgesinde bulunması nedeniyle her zaman bir göç/göçmen ülkesi oldu.

Bu bereketli toprakların ahalisi de gelenlere daima kucak açtı, içlerinde barındırdı.

20 Nisan 2017’de kendi blogumda yayımladığım “Ağla Sevgili Yurdum” yazımda, “İster Anadolu, ister Küçük Asya, ister Hititler gibi ‘bin tanrı ülkesi’ olarak adlandırın fark etmez, doğu da batı da bu topraklarda başlar. İster insan olun, ister göçmen kuş, bu topraklardan geçmeden ne batıya ne doğuya ne kuzeye ne güneye gidemezsin” cümlelerini kullanmışım.

Yine o yazımda da belirttiğim gibi, başı sıkışan bu topraklara geliyor. İspanya ve Portekiz’den kaçan Museviler, Almanya’dan, Polonya’dan, Macaristan’dan, Rusya’dan kaçanlar, Irak’ta, İran’da, Afganistan’da, Orta Asya’da, Kafkaslarda, Balkanlarda barınamayanlar bu topraklara sığındı. En son Suriyeliler canlarını Suudi Arabistan’a değil, bu topraklara attılar.

Hiçbirine sırt çevrilmedi.

Göçte plansız, programsız yığılma, ülkenin tek başına altından kalkamayacağı bir sorun yarattı. Kimse yaratmadı diyemez. Resmi açıklamalar da ortaya koyuyor ki zengin olmayan bu ülke, Suriyeliler için 2019 yılı sonu itibarıyla 40 milyar doların üzerinde bir kaynak harcandı. Başta Avrupa Birliği (AB) olmak üzere dünya, Türkiye’yi bu sorunla baş başa bıraktı.

Türkiye, artık iyiden iyiye bir göçmen ülkesi… Hem de bu alanda başa güreşen ülkelerden biri…

Birleşmiş Milletler’in Uluslararası Göç Raporu

Birleşmiş Milletler’in Uluslararası Göç Raporu da bunu ortaya koyuyor. Göçmen sıralamasında 2000 yılında 1 milyon 281 bin kişiyle 27’nci olan Türkiye, 2017’de 4 milyon 882 bin kişiyle 14’ncü sıraya çıkmış. Rapora göre, 2000-2017 döneminde göçmen sayısı artışında 7’nci, göçmen sayısı artış oranında 4’üncü olmuş.

Türkiye, dünyanın hemen hemen tüm ülkelerinden göç alıyor ama sayının mevcut rakamlara ulaşmasında en büyük etken Suriyeliler.

Türkiye’de 8 Temmuz 2020 itibarıyla büyük bölümü geçici koruma kapsamındaki Suriyeli sayısı 3 milyon 600 bin kişiyi buluyor.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun açıkladığı verilere göre, geçici koruma kapsamı dışında, Suriyeli veya başka uyruktan, Türkiye’de ikamet izniyle kalanların sayısı 2019 Kasım ayı itibarıyla 1 milyon 70 bin, uluslararası koruma kapsamındakilerin sayısı ise 324 bin kişiyi buluyor.

Yaklaşık 5 milyon mülteci, sığınmacı, yabancı nüfus.

Türkiye, sadece bununla kalmıyor. Ciddi bir düzensiz göçle mücadele ediyor.  2019’da 373 bin düzensiz göçmen yakalanmış. Günde 1000 kişiden fazla.

Ayrıca Türkiye, dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yüz binlerce öğrenciye eğitim imkanı sağlıyor. Ülkedeki yabancı öğrenci sayısı 180 bini geçiyor.

Suriyelilerin bir kısmı topluma entegre edildi.

Türk vatandaşlığı verilen Suriyeli sayısı 110 bine ulaştı.

Çalışma izni verilen yabancı sayısı ise 2018 itibarıyla 116 bini buluyor.

Tabii bunlar kayıtlı olanlar. Kayıt dışı olarak Türkiye’de yaşayan nüfusun hiç de az olmadığını, ülkedeki göçmen sayısının, İyi Parti İstanbul Milletvekili Ümit Özdağ’ın 2019 Temmuz ayında bir TV kanalında iddia ettiği gibi 2 milyonu kayıt dışı 7 milyon olduğunu söyleyenler var.

Türkiye zengin bir ülke değil. Elinden geleni misliyle yapsa da bu işsizlikte bu kadar insana iş, gıda, okul, sağlık hizmetini tam olarak veremiyor. Çünkü, göç zamana yayılmadı. Dört-beş yılda gerçekleşti. Başta AB olmak üzere bütün gelişmiş ve zengin ülkelerin bu yükü paylaşması lazım. Milyonlarca Suriyeliyi ülkelerine kabul eden Türkiye, Lübnan, Ürdün gibi ülkelere yardım etmesi gerekiyor. Bu sorunun sadece 3 ülkenin sorunu olmadığının, bu ülkeler kucak açmasa en fazla zararı AB ve dünyanın diğer zengin ülkelerinin göreceğinin bilinmesi lazım.

Göç sorunu katlanarak büyüyor

Göç sorunu katlanarak büyüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) geçenlerde açıkladı. Türkiye’ye bir yılda 192 ülkeden 677 bin 42 kişi göç etmiş. Ülkeye gelen göçmen sayısı bir yılda yüzde 17,2 artmış. Gelenlerin 98 bin 554’ü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, 578 bin 488’i yabancı uyruklu. Yurt dışına giden göçmen sayısı 330 bin 289’da kalmış. Gidenlerin 84 bin 863’ü Türk vatandaşı, 245 bin 426’sı yabancı uyruklu. Gelenlerin yüzde 14,5’i Iraklı, yüzde 13,8’i Türkmen, yüzde 8,2’si Afgan, yüzde 7,5’i Suriyeli, yüzde 7,3’ü İranlı.

2019’da yaşanan ekonomik krize rağmen durum böyleyse ekonomi düzeldiğinde gelecek göçmen sayısını hayal bile edemiyorum.

Türkiye’nin bu işe bir çeki düzen vermesinin zamanı geldi de geçti bile.

Önceki ve Sonraki Yazılar