"Şiir Atlas"ımızın Melih Cevdet Anday'ı

"Garip" şiirinin kurucularından Melih Cevdet Anday’a göre;

"Eskilerin tasannu dedikleri şeyden kurtulmalıdır.

Düz söze getirebilmek, şiiri orada aramaktır."

Melih Cevdet, "kadim dostları" Orhan Veli ve Oktay Rıfat ile bu düşüncelerini gerçeğe dönüştürecek, şiirimize soluk aldırmanın ötesinde bir hayat kazandırmıştır.

***

Savaş ve ölüm karşıtı Anday;

yokluklar, yoksulluklar, yalanlar, dolanlar karşısında şiirleriyle bir başkaldırının da önderidir.

Şiire felsefeyi sokandır.

UNESCO'nun "Courrier" dergisi 1971'de onu Cervantes, Dante, Tolstoy düzeyinde bir "yazın insanı" olarak tanıtmıştır.

Şiirlerinde lirizmin ve coşkunun doruğuna tırmanır.

Şiiri, şiir eden bir tohum ögeleri yerli yerinde kullanır Anday.

Dışta ölçü, uyak, sesler, deyiş; içte duygular, düşünceler, görüntüler, karşıtlıklar yani şiiri şiir eden tüm ögeler Anday’ın ustalık düzeyinin göstergeleridir.

Ona göre;

"Bir duyguyu duymak değildir önemli olan, onu belli etmeye karar verip vermemektir."

***

Toplumsal sorumluluğunun bilincinde olan şairimiz Anday da,

yaşadığı dönemde dünyayı saran ölüm fırtınaları karşısında

durmasını bilmiştir.

Julius ve Ethel Rosenberg, 19 Haziran 1953'te, New York'ta, casusluk nedeni ile idam edilen ilk ABD yurttaşları oldular.

Suçlu olup olmadıkları uzun süre süre tartışıldı.

Bugün idamları McCarhty döneminin baskıcı havasına yorulmaktadır.

Şairimiz Melih Cevdet Anday, "Anı" isimli şiirini Rosenberg'lere ithafen yazmıştır: 

"Bir çift güvercin havalansa

Yanık yanık koksa karanfil 

Değil bu anılacak şey değil 

Apansız geliyor aklıma

 

Nerdeyse gün doğacaktı 

Herkes gibi kalkacaktınız 

Belki daha uykunuz da vardı 

Geceniz geliyor aklıma 

 

Sevdiğim çiçek adları gibi 

Sevdiğim sokak adları gibi 

Bütün sevdiklerimin adları gibi 

Adiniz geliyor aklıma 

 

Rahat döşeklerin utanması bundan 

Öpüşürken o dalgınlık bundan 

Tel orgunun deliğinde buluşan 

Parmaklarınız geliyor aklıma 

 

Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm 

Kahramanlıklar okudum tarihte

Cağımıza yakışan vakur, sade

Davranışınız geliyor aklıma

 

Bir çift güvercin havalansa 

Yanık yanık koksa karanfil 

Değil, unutulur şey değil 

Çaresiz geliyor aklıma"

***

Anday’ın şiirleri yazdığı gibi sanatın, insanların çok yönlü maddi, ilişkilerinden, geçinme biçiminden ve yaşadıkları dönemin kaçılmaz "tazyikinden" ileri geldiği

yolundaki düşüncelerini doğrular gibidir.

Söz uçsa da şiir kalır geriye.

Bir 28 Kasım'da sessizce aramızdan ayrıldı Anday.

Ama o unutulmaz inci dizeleriyle hep yüreğimizde!..

facebook-1638089211037-6870644130213473225.jpg

***

TELGRAFHANE

Uyuyamayacaksın

Memleketin hali

Seni seslerle uyandıracak

Oturup yazacaksın.

Çünkü sen artık o sen değilsin

Sen şimdi ıssız bir telgrafhane gibisin

Durmadan sesler alacak

Sesler vereceksin.

Uyuyamayacaksın

Düzelmeden memleketin hali...

Önceki ve Sonraki Yazılar